Að fara í fóstureyðingu (þungunarrof)

Konur geta af ýmsum ástæðum ákveðið að fara í þungunarrof og má þar nefna:

  • Líkamlegri eða andlegri heilsu konunnar er stefnt í voða vegna þungunarinnar.
  • Hætta er á alvarlegum erfðagöllum eða fósturskaða.
  • Félagslegar aðstæður móður (og/eða beggja foreldra) eru þannig að móðirin sér ekki fyrir sér að hún geti sinnt barninu nægilega vel.
  • Að kona geti ekki hugsað sér að eiga barn.
  • Tímasetning þungunarinnar er ekki heppileg.
  • Nauðgun.

Augljóslega er besta leiðin til þess að koma í veg fyrir þungun getnaðarvarnir (s.s. smokkinn, pilluna, hringinn, stautinn, sprautu eða lykkju). Hins vegar geta getnaðarvarnirnar gleymst í hita leiksins, eða klikkað og sumar konur einfaldlega svo ofurfrjóar að ekkert má út af bera. Það getur því verið nauðsynlegt að rjúfa þungunina með þungunarrofi.

Það er engin skömm að því að fara í þungunarrof

Orðið fóstureyðing er mjög gildishlaðið orð og því fylgir oft neikvæð umræða. Því kjósum við orðið þungunarrof sem lýsir því betur sem á sér stað.  Það er engin skömm í því að gangast undir þungunarrof, heldur ber það vott um ábyrgðarkennd konunnar.

Að taka ákvörðun um að gangast undir þungunarrof

Stundum getur þetta verið erfið ákvörðun en stundum liggur þungunarrof beint við. Mikilvægt er að hafa í huga að ákvörðunin liggur alfarið hjá konunni. Aðstæður geta verið þannig að foreldrar stúlku eða aðrir nákomnir séu mjög andvígir þungunarrofi eða þrýsti á stúlku í að láta rjúfa þungunina. Mikilvægt er að konan taki þessa ákvörðun á sínum eigin forsendum. Það er hægt er að hafa samband við félagsráðgjafa kvennadeildar Landspítalans og bóka viðtalstíma. Þar er hægt að fá upplýsingar um ferlið og góð ráð um ákvörðunartökuna. Þó svo að viðtalstími sé bókaður þýðir það ekki að ákvörðun hafi verið tekin um að gangast undir þungunarrof. Hinsvegar er ekki hægt að taka sér mjög langan tíma til umhugsunar því best og öruggast er að framkvæma þungunarrofið þegar sem skemmst er liðið á meðgöngu.

Síminn hjá kvennadeild Landspítalans er 543-3600.

Hvar getur kona gengist undir þungunarrof?

Meg­inþorri allra fóst­ur­eyðinga á land­inu er fram­kvæmd­ur á kvenna­deild Land­spít­al­ans. Til að panta tíma eða fá frekari upplýsingar er best að hringja í kvennadeild Landspítalans í síma 543-3600.  Einnig er hægt að gangast undir þungunarrof á Akureyri og á Heilbrigðisstofnun Vesturlands á Akranesi.  Heilsugæslan þín hefur vafalaust upplýsingar um þann stað sem er þér næstur.

Hvernig eru þungunarrof framkvæmt?

Í nú­gild­andi lög­um um fóst­ur­eyðing­ar nr. 25/​1975 er kveðið á um að fóst­ur­eyðing skuli fram­kvæmd sem fyrst á meðgöngu­tím­an­um, helst inn­an 12 vikna meðgöngu. Eft­ir 16. viku er fóst­ur­eyðing ein­göngu heim­iluð af lækn­is­fræðileg­um ástæðum. Stærsti hluti þeirra kvenna sem geng­ist hafa und­ir fóst­ur­eyðingu á und­an­förn­um árum hafa verið gengn­ar 12 vik­ur eða skem­ur þegar aðgerð fór fram.

Mikil breyting hefur orðið á greiningu þungunar með almennri notkun ómskoðana. Tímasetning í þungun er örugg. Í stað skurðaðgerða (útsogs/útskafs) eru í meirihluta þungunarrofa notuð lyf til að koma af stað ferli sem líkist náttúrulegu fósturláti.

Þungunarrof með lyfjagjöf

Konan tekur þá inn sértilgerðar töflur, sem framkalla fæðingu. Tveimur dögum síðar þarf hún að fara á kvennadeildina þar sem sömu lyf eru sett upp í leggöng hennar. Þetta framkallar fósturlát. Þessi aðferð hefur þá kosti að konan þarf ekki að fara í svæfingu. Gallarnir eru hinsvegar þeir að þessu fylgja töluverðir líkamlegir verkir og aðferðin er ekki eins áreiðanleg.

Útskaf

Konan er svæfð og fóstrið fjarlægt með svokölluðu útskafi. Aðgerðin er gerð að morgni og konan fær að fara heim eftir hádegi. Í flestum tilfellum fylgja þessu litlir sem engir líkamlegir verkir.

Hvað kostar að gangast undir þungunarrof?

Konur þurfa samkvæmt lögum um fóstureyðingar ekkert að greiða fyrir meðferðina.

Þarf samþykki annarra til að gangast undir þungunarrof?

Þegar stúlkur verða 16 ára gamlar geta þær gengist undir þungunarrof án vitneskju foreldra eða forráðamanna. Stúlkur undir 16 ára aldri verða að hafa foreldra eða forráðamenn með í ráðum nema aðstæður mæli sérstaklega gegn því.

Er hættulegt að gangast undir þungunarrof?

Það felst alltaf ákveðin áhætta að fara í aðgerð sem krefst svæfingar. Hinnsvegar er lítil áhætta fólgin í fóstureyðing þó ekki mjög áhættusöm aðgerð og er hættuminni ef hún er framkvæmd snemma. Helstu hætturnar eru sýking eftir aðgerðina (kemur fyrir í 1% tilfella) og ófrjósemi (gerist í 0,1% tilfella).

Þáttur karlmannsins

Þungunarrof er sjálfstæð ákvörðun konu um eigin líkama og líf. Karlmanni ekki skylt að taka þátt í ferlinu ef hann hefur ekki hug á því. Þó er mælst til þess að ef sé þess kostur að samverkamaður konunnar taki þátt í umsókninni – en sem fyrr segir þá er það ekki skylda.

Heimildir og ítarefni:

Læknablaðið 

Mbl.is 

Lög um ráðgjöf og fræðslu varðandi kynlíf og barneignir og um fóstureyðingar og ófrjósemisaðgerðir

  • Var efnið hjálplegt?
  •    Nei

Ert þú með spurningu?

Öflugt ráðgjafarteymi sérfræðinga svarar spurningum þínum; um kynlíf, námið, sjálfsmyndina, þunglyndi, fíkn, sambönd eða hvað annað sem þér liggur á hjarta. Full nafnleynd og 100% trúnaður.

Spyrja spurningar